Qishda teri qurib, tabiiy namligini yo‘qotishiga olib keladi. Sovuq havo odatda past namlikka ega bo‘lib, yopiq xonalarda ishlatiladigan markazlashgan isitish tizimlari havoni yanada quritadi. Natijada teridan suv tezroq bug‘lanadi va u quruq, tarang hamda noqulay holatga keladi. Ayniqsa sovuq va quruq ob-havo terining tabiiy yog‘ qatlamini yemirib, uni xiralashgan, sezgir va yorilishga moyil holatga olib kelishi mumkin. Sabalar va choralarni ko‘rib chiqamiz.
Tashqi va ichki omillar
Qishda terining qurishi asosan namlik yetishmasligi bilan bog‘liq. Sovuq havo kam namlikni saqlaydi, tashqi va ichki harorat o‘rtasidagi keskin farq esa teridan suvning tez bug‘lanishiga sabab bo‘ladi. Uy sharoitida isitish qurilmalari ishlatilganda havoning nisbiy namligi yanada pasayadi. Shu bois xonada havo namlagichdan foydalanish yoki namlikni tabiiy usullar bilan oshirish qishki davrda terining hidratsiyasini saqlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Bundan tashqari, uzoq vaqt davomida issiq dush qabul qilish, kuchli sovunlar va agressiv tozalovchi vositalardan foydalanish terining himoya yog‘ qatlamini yuvib yuborib, quruqlikni kuchaytiradi.
Terining tuzilishi va muammolar
Teri uch asosiy qatlamdan iborat bo‘lib, uning tashqi qismi — epidermis — namlikni ushlab turuvchi asosiy to‘siq vazifasini bajaradi. Epidermisning eng ustki qatlami lipidlar va keratin hujayralaridan tashkil topgan bo‘lib, u terining namligini saqlashga yordam beradi. Agar ushbu lipid qatlam kamayib ketsa yoki atrof-muhitda namlik yetishmasa, teridagi suv tezda bug‘lanib ketadi va quruqlik yuzaga keladi. Bunday holatda teri qattiqlashadi, qichishish va qizarish paydo bo‘ladi, ayrim hollarda esa mayda yoriqlar va og‘riqli jarohatlar kuzatiladi.
Ayollarda teri qurishiga yosh omili ham ta’sir qiladi. Yillar o‘tishi bilan teri yog‘i ishlab chiqarilishi sekinlashadi. Ayniqsa menopauza davrida estrogen gormoni kamayishi, qalqonsimon bez faoliyatidagi o‘zgarishlar terining quruqligini kuchaytiradi. Yoshi ulg‘aygan sari teri elastikligini tezroq yo‘qotadi va ekzema kabi muammolarga moyillik ortadi.
Dermatolog tavsiyalari: gigiyena va parvarish
Mutaxassislar qishda terini sog‘lom saqlash uchun kundalik parvarishda ehtiyotkor bo‘lishni tavsiya etadi. Juda issiq suv teridagi tabiiy yog‘larni yuvib yuborgani sababli dush iliq suvda va qisqa muddatda qabul qilinishi lozim. Dushdan so‘ng terini qattiq ishqalamasdan, yumshoq sochiq bilan muloyim quritish va darhol namlovchi krem yoki yog‘ surish tavsiya etiladi. Bu usul terida namlikni “qulflashga” yordam beradi.
Teri tozalashda yumshoq, alkogolsiz va agressiv moddalar saqlamaydigan vositalardan foydalanish muhim. Kuchli sovunlar va qo‘pol skrablar terining himoya qatlamini zararlab, quruqlikni kuchaytirishi mumkin. Shuningdek, terini tirnaydigan abraziv vositalar va kuchli hidli kosmetik mahsulotlardan cheklanish maqsadga muvofiq.
Qish oylarida terini kun davomida bir necha marta namlash foydali hisoblanadi. Ayniqsa qo‘llar sovuq havoda tez qurishi sababli ularni muntazam ravishda nemlendirib turish zarur. Uy ichidagi havo quruqligini kamaytirish uchun namlagichlardan foydalanish, tashqariga chiqishda esa qo‘lqop va sharf kabi himoya vositalaridan foydalanish terini sovuqdan asraydi.
Uy sharoitida tabiiy parvarish vositalari
Uy sharoitida tayyorlanadigan tabiiy niqoblar qishda terini chuqur nemlashda qo‘shimcha yordam berishi mumkin. Bodring va aloe vera aralashmasi terini tinchlantirib, namlikni oshiradi. Avakado va asal asosidagi niqob esa yog‘ kislotalari va vitaminlar hisobiga terini yumshatadi va oziqlantiradi. Yogurt va kurkuma aralashmasi terini muloyim tozalab, yallig‘lanishga qarshi ta’sir ko‘rsatadi. Shuningdek, kokos yoki kakao yog‘i teri to‘sig‘ini mustahkamlab, suvning bug‘lanishini kamaytiradi.
Cho‘milish va vannalar qoidalari
Uzoq davom etadigan va juda issiq vannalar terini yanada quritadi. Shu sababli har kuni butun badan yuzasini sovunlash shart emas. Teri sezgir bo‘lgan davrlarda faqat zarur joylarni tozalash, qolgan qismlarni iliq suv bilan yuvish kifoya qiladi. Dushdan keyin terini ozgina nam holda qoldirib, ustiga krem yoki yog‘ surtish eng samarali usullardan biri hisoblanadi. Ayrim hollarda teri juda quruq bo‘lsa, har kuni emas, balki ikki-uch kunda bir marta yuvinish ham tavsiya etiladi.
Vitaminlar va oziqlanishning roli
Teri holati to‘g‘ridan-to‘g‘ri oziqlanish bilan bog‘liq. Vitamin A, D, B guruhi, shuningdek sink va temir yetishmovchiligi teri quruqligini kuchaytiradi. Ratsionda omega-3 yog‘ kislotalariga boy mahsulotlar bo‘lishi terining namligini yaxshilaydi va yallig‘lanishga qarshi himoyani kuchaytiradi. Baliq, yong‘oq, urug‘lar, zaytun yog‘i, sabzavot va mevalar teri salomatligi uchun foydali hisoblanadi. Kun davomida yetarli miqdorda suv ichish ham terining ichki namligini saqlashda muhim omil sanaladi.
Qaynoq24.uz yomg‘irli kunlarda ayollar uchun kiyinish tavsiyalarini bergan edi.
